Lumeny i strumień świetlny – wymagania higieniczne dla oświetlenia stanowisk pracy
Dlaczego warto monitorować jednostkę strumienia świetlnego (lumen)? Na przykład ze względu na wymogi higieniczne dotyczące oświetlenia w miejscu pracy.
Czym jest strumień świetlny i dlaczego liczba lumenów ma znaczenie?
Strumień świetlny , mierzony w lumenach (lm) , jest podstawową miarą światła. Wskazuje on całkowitą ilość światła emitowanego przez źródło światła do danej przestrzeni . Im wyższa wartość lumenów, tym więcej światła emituje źródło.Producenci oświetlenia podają strumień świetlny, gdyż jest on dokładniejszy niż moc w watach, gdyż lumeny mierzą to, co faktycznie widzimy , a nie całą energię, jaką zużywa źródło światła.
Różnica między lumenami, watami i luksami
Projektując oświetlenie, ważne jest rozróżnienie pomiędzy:- Lumeny (lm) – strumień świetlny (ile światła emituje źródło)
- Waty (W) – pobór mocy (ile prądu zużywa urządzenie)
- Luks (lx) – natężenie oświetlenia, czyli ile światła pada na powierzchnię (1 lx = 1 lm/m²)
Dla Twojej informacji poniżej zamieszczono tabelę porównawczą:
Jeśli nadal zastanawiasz się, jaka jest różnica w wartościach lumenów w praktyce, to zrozumiesz to, patrząc na poniższy obrazek. Mówiąc najprościej, im więcej lumenów, tym więcej światła w danym pomieszczeniu .
Jeśli jesteś odpowiedzialny za wyposażenie nowych biur, miejsc pracy lub przestrzeni publicznych, możesz nawet nie wiedzieć, że prawo bezpośrednio określa wartości i warunki ochrony zdrowia w miejscu pracy. W tym przypadku chodzi konkretnie o wymagania higieniczne dotyczące oświetlenia w miejscu pracy. Aby nie musieć szukać pełnego tekstu, przygotowaliśmy dla Ciebie najważniejszy fragment tego rozporządzenia.
Fragment Rozporządzenia Rady Ministrów nr 361/2007 Dz.U. „W sprawie warunków ochrony zdrowia w miejscu pracy” z późniejszymi zmianami:
TYTUŁ II
SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA HIGIENICZNE DOTYCZĄCE OŚWIETLENIA MIEJSCA PRACY
Oświetlenie miejsc pracy w pomieszczeniach zamkniętych, gdzie wymagana jest praca ciągła
§ 45
(1) Do oświetlenia miejsca pracy, w tym dróg łączących , należy stosować oświetlenie dzienne , elektryczne lub łączone. 14) Oświetlenie nie może powodować olśnienia przekraczającego poziom dozwolony przez czeskie normy techniczne . W ciągu dnia w miejscach pracy należy stosować oświetlenie dzienne , z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 5. Oświetlenie miejsca pracy i dróg łączących między poszczególnymi miejscami pracy światłem dziennym, elektrycznym lub łączonym powinno odpowiadać wymaganiom pracy w zakresie aktywności wzrokowej i ochrony zdrowia zgodnie z wartościami i wymogami normatywnymi .
(2) Stanowisko pracy oświetlane światłem dziennym, jeżeli może być narażone na zwiększone obciążenie cieplne lub olśnienie , powinno mieć otwory oświetleniowe wyposażone w urządzenia przesłonowe umożliwiające regulację bezpośredniego światła słonecznego . W przypadku pionowych i pochyłych otworów oświetleniowych w stanowisku pracy umożliwiających widoczność na zewnątrz , ich wypełnienia nie powinny utrudniać tej widoczności i muszą umożliwiać widoczność wyraźną, bez zniekształceń i zniekształceń kolorów .
(3) Dla celów niniejszego rozporządzenia przez przestrzeń roboczą rozumie się przestrzeń funkcjonalnie zdefiniowaną, w której znajdują się stanowiska pracy przeznaczone do stałej pracy . Przestrzeń robocza z odpowiednim oświetleniem dziennym musi spełniać co najmniej następujące wartości:
a) światło dzienne- dla otworów oświetleniowych pionowych i pochyłych wyrażonych docelowym współczynnikiem światła dziennego DT = 2% dla 50% ocenianej powierzchni i jednocześnie minimalnym docelowym współczynnikiem światła dziennego DTM = 0,7% dla 95% ocenianej powierzchni,
- dla otworów oświetleniowych poziomych z materiałem przezroczystym DT = 2,0% przy 95%, z materiałem rozproszonym DT = 1,7% przy 95% ocenianej powierzchni
(4) Stanowisko pracy z oświetleniem kombinowanym, w którym technicznie nie ma możliwości zapewnienia odpowiedniego oświetlenia dziennego, powinno spełniać co najmniej następujące wartości w przeważającej płaszczyźnie miejsca zadania wzrokowego:
a) oświetlenie dzienne – DT = 1% i DTM = 0,5% (pionowo/skośnie), DT = 1,5% i DTM = 0,5% (poziomo)b) oświetlenie elektryczne uzupełniające – Ēm = 300 lx (pionowe/skośne) lub 200 lx (poziome), UO ≥ 0,4
(5) Miejsca pracy, w których zapewnienie odpowiedniego oświetlenia dziennego lub łączonego jest technicznie lub technologicznie niemożliwe, mogą być eksploatowane lub nowo tworzone jedynie w bardzo wyjątkowych i uzasadnionych przypadkach. Są to miejsca pracy,
a) na których odbywa się wyłącznie ruch nocny ,b) które ze względów technologicznych muszą być pozbawione światła dziennego , gdy przetwarzany materiał, charakter produktów lub czynności wymagają wyłączenia światła dziennego lub specjalnych wymagań oświetleniowych, w szczególności stosowania technologicznie niezbędnych długości fal o widmowym składzie światła, którego nie można uzyskać w świetle dziennym,
c) których wymagania konstrukcyjne nie pozwalają na wykonanie odpowiedniej liczby lub wielkości otworów oświetleniowych ; dotyczy to w szczególności stanowisk pracy na potrzeby obronności państwa o podwyższonym poziomie bezpieczeństwa oraz stanowisk pracy w obiektach i budynkach podlegających ochronie zabytków,
d) gdy zachodzi konieczność zapewnienia ochrony zdrowia pracownika przed przenikaniem substancji chemicznych , aerozoli lub pyłów pochodzących z produkcji lub innej działalności, których źródłem jest technologia.
(6) Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby praca w nowo utworzonych stanowiskach pracy przy niedostatecznym oświetleniu dziennym lub łączonym , w przypadku pracowników pracujących na jedną zmianę na zmianie porannej, nie stanowiła więcej niż połowy zmiany albo aby po maksymalnie 2 dniach roboczych ciągłej pracy w stanowiskach pracy, o których mowa w ust. 5 lit. b)–d), nastąpiła co najmniej jedna pełna zmiana w strefie odpowiadającej wymaganiom określonym w ust. 3 lub 4 albo jeden dzień odpoczynku.
(7) W miejscach pracy, o których mowa w ust. 5, należy zapewnić oświetlenie elektryczne o natężeniu oświetlenia wynoszącym co najmniej Ēm = 300 lx i równomierności UO ≥ 0,4, chyba że czeska norma techniczna dotycząca oświetlenia elektrycznego18) określa wartości wyższe.
Wymagania normowe i wartości natężenia oświetlenia utrzymywanego Ēm zgodnie z tą normą są podwyższone o co najmniej jeden poziom szeregu natężenia oświetlenia. To samo zwiększenie dotyczy również wartości:
natężenie oświetlenia cylindrycznego (Ēm,z),
oświetlenie ścienne (Ēm,wall),
i oświetlenie sufitowe (Ēm,ceiling).
(8) Przez wartość normatywną rozumie się wartość oświetlenia dziennego, elektrycznego lub kombinowanego zawartą w czeskiej normie technicznej regulującej wartości oświetlenia dziennego, elektrycznego lub kombinowanego.
(9) Wymaganie standardowe oznacza wymaganie techniczne zawarte w czeskiej normie technicznej regulującej wymagania techniczne dotyczące oświetlenia dziennego, oświetlenia kombinowanego lub oświetlenia elektrycznego.
§ 45a
(1) Pomieszczenia sanitarne muszą być wyposażone w oświetlenie dzienne zgodnie z paragrafem 45(3)(a).
(2) Systemy oświetleniowe i elementy odblaskowe należy regularnie czyścić i konserwować zgodnie z wymogami określonymi w art. 45 ust. 3, 4, 5 i 7.
(4) Wartości standardowe weryfikuje się obliczeniowo. Pomiary wykonuje uprawnione laboratorium, chyba że Ēm ≥ 1,2× od wartości wymaganej .
(5) Wskaźnik olśnienia RUG oblicza się dla osób o wzroście 1,2 m i 1,7 m . Wynik zaokrągla się w dół.
(6) Odcień koloru musi być neutralno-biały , powyżej Ēm ≥ 1000 lx można stosować chłodną biel .
(7) Współczynnik natężenia oświetlenia między pomieszczeniami nie może być mniejszy niż 0,2 .
(9) Stanowiska pracy o zwiększonym ryzyku muszą być wyposażone w oświetlenie awaryjne .
§ 45b - Oświetlenie miejsc pracy wewnątrz pomieszczeń bez stałej pracy
(1) W miejscu pracy, w którym praca wykonywana jest w czasie krótszym niż 4 godziny na zmianę, oświetlenie elektryczne powinno być zapewnione zgodnie z czeską normą techniczną dotyczącą oświetlenia elektrycznego18).
(2) Wymagane wartości normatywne dla oświetlenia elektrycznego weryfikuje się w projekcie zgodnie z projektem oświetlenia14) wraz z jego obliczeniem.
§ 45c - Oświetlenie miejsc pracy na zewnątrz
(1) Oświetlenie elektryczne miejsc pracy na wolnym powietrzu i dróg łączących powinno odpowiadać wymaganiom wizualnym wykonywanej pracy i ochronie zdrowia zgodnie z wartościami i wymaganiami normatywnymi według czeskiej normy technicznej regulującej oświetlenie miejsc pracy na wolnym powietrzu35).(2) Wymagane wartości normatywne dla oświetlenia elektrycznego weryfikuje się w projekcie zgodnie z projektem oświetlenia14) wraz z jego obliczeniem.
TYTUŁ III
SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA HIGIENICZNE DLA POMIESZCZEŃ PRACY
§ 46 - Wysokość w świetle pomieszczeń przeznaczonych do pracy
(2) Wysokość w świetle pomieszczenia przeznaczonego do pracy ze skośnym sufitem o powierzchni do 20 m², w którym wykonywana jest praca stała, musi wynosić co najmniej 2,30 m ponad połowę powierzchni podłogi. Pomieszczenia przeznaczone do wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1 lit. b)–e), muszą mieć wysokość w świetle, uregulowaną w niniejszym przepisie, co najmniej ponad połowę powierzchni podłogi. Wysokość w świetle pomieszczenia przeznaczonego do pracy, w którym praca wykonywana jest wyjątkowo lub przez okres krótszy niż 4 godziny na zmianę, nie może być mniejsza niż 2,10 m.
(3) Wysokość w świetle określona w ust. 1 lit. c)–d) może być zmniejszona w pomieszczeniach handlowych, biurowych i innych podobnych pomieszczeniach przeznaczonych do pracy, w których wykonuje się prace zaliczone do klasy I lub IIa zgodnie z tabelą nr 1 w załączniku nr 1 do niniejszego rozporządzenia, część A, pod warunkiem zapewnienia każdemu pracownikowi objętości pomieszczenia, o której mowa w § 47 ust. 1 lit. a) lub b), wykluczenia olśnienia pracownika oraz wysokości w świetle nie mniejszej niż 2,60 m.
Dołączamy również sekcję poświęconą oświetleniu obiektów i placówek oświatowo-szkoleniowych:
Szczegółowe informacje można znaleźć w rozporządzeniu nr 410/2005 Dz.U. w sprawie wymagań higienicznych dotyczących pomieszczeń i funkcjonowania placówek oraz zakładów służących wychowaniu i oświacie dzieci i młodzieży, w brzmieniu późniejszym: 343/2009 Dz.U.
